به مناسبت روز جهانی غذا؛ امنیت مواد غذایی با بهینه سازی محصولات کشاورزی

بدون دیدگاه

امنیت غذایی و تغذیه مناسب از جمله محورهای اصلی توسعه یک جامعه محسوب می شود و در این زمینه برای داشتن مواد اولیه سالم باید از کشاورزی پویا و پر رونق برخوردار بود تا بتوان با تهیه مواد غذایی مرغوب به شکوفایی اقتصادی رسید و یک اجتماع پر نشاط و سلامت داشت.

«دسترسی همه مردم در تمام اوقات به غذای کافی برای داشتن یک زندگی سالم» این جمله تعریفی از امنیت غذایی است که بانک جهانی در ۱۹۸۶ میلادی در کنفرانس رم آن را تایید کرد.

مقدار عرضه مواد غذایی، کیفیت و پایداری در دریافت غذا را امنیت غذایی می گویند که تعیین کننده امنیت ملی در هر کشوری محسوب می شود. بنابراین دولت ها باید در برنامه ریزی ها منافع مردم و خود را لحاظ کنند.

اشتغال‌زایی، افزایش درآمد خانوار، در دسترس قرار دادن مواد غذایی از راه کشت و فرآیندهای دیگر، ایجاد دسترسی به غذای متناسب با فرهنگ مردم از راهکارهای موثر ایجاد دسترسی به غذا به شمار می رود که در ابعاد اقتصادی و فیزیکی مطرح می شود و به نوعی فرابخشی است.

هرگونه انحراف از تغذیه طبیعی را که سبب در دسترس بودن بدن به مواد اصلی غذایی شود، سوء تغذیه می نامند که یکی از دلیل های مهم بیماری های جسمانی و روانی نیز است. فقر از عمده ترین علت های سوء تغذیه در جهان محسوب می شود. از آنجایی که جامعه سالم زیربنای توسعه هر کشوری به شمار می رود، یکی از راه‌های نیل به این هدف برخورداری از تغذیه سالم و در اختیار قرار دادن اطلاعات لازم درباره مواد غذایی به افراد جامعه است.

سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد(فائو) با هدف زدودن فقر و گرسنگی در جهان در ۱۹۴۵میلادی تشکیل شد. اعضای آن در بیستمین کنفرانس خود در نوامبر ۱۹۷۹میلادی، ۱۶ اکتبر سالروز تاسیس این نهاد را «روز جهانی غذا» نام گذاری کردند که همه ساله فائو شعاری با موضوع هایی همچون سوء تغذیه، گرسنگی و راه های بر طرف کردن کمبود مواد غذایی و کاهش گرسنگان جهان تعیین می کند.

در سال جاری عنوان «تغییر آینده مهاجرت، سرمایه‌گذاری در امنیت غذایی و توسعه روستایی» برای این روز در نظر گرفته شده است.

ایرنا به مناسبت «روز جهانی غذا» با «حسین ایمانی» متخصص تغذیه رژیم درمانی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، به گفت وگو پرداخت.

اصلاح الگوی تغذیه در حفظ و ارتقای سلامت افراد تا چه اندازه موثر است؟ 
همه افراد باید در الگوی غذایی خود فاکتورهای موثر در سلامت بدن را لحاظ کنند تا علاوه بر شادابی و تحرک از تغذیه متنوع و متعادلی نیز برخوردار باشند. استفاده روزانه از چهار گروه اصلی غذایی در ایجاد تعادل در سلامتی و برنامه غذایی نقش مهمی دارد که مردم در ایران به طور معمول این مهم را رعایت نمی کنند. این فاکتورهای مواد غذایی شامل گروه «نان و غلات، میوه و سبزی، شیر و لبنیات و گوشت» است. در هر گروه از مواد غذایی چند نوع املاح وجود دارد که شاید در گروه غذایی دیگر نباشد. اگر یک فرد از گروه نان و غلات به میزان بیش از نیاز روزانه مصرف کند، نیاز فرد به دیگر گروه های غذایی مانند شیر و لبنیات تأمین نمی شود. تغذیه سالم یکی از مهمترین راه رسیدن به سلامت جسم است که سبب تامین سلامت روان خواهد شد. بنابراین با آموزش تغذیه سالم به افراد از همان دوره کودکی با ایجاد رفتارها و عادت های غذایی درست می توان به سلامت نسل آینده کمک کرد و به جامعه ای به دور از هرگونه بیماری دست یافت.

عادت های غذایی همگی از درون خانواده ها شکل می گیرند و در مجموع این رفتارها و سنت ها در جامعه ای که افراد در آن زندگی می کنند، به وجود می آیند. به طور کلی خانواده های ایرانی استفاده مناسب و بهینه از منابع غذایی نمی کنند و در برابر انواع بیماری ها قرار دارند. آموزش های لازم برای تغییر عادت های غذایی و برنامه ریزی مناسب از جمله مواردی به شمار می رود که نیاز به فرهنگسازی از درون خانواده و نهادهای آموزشی دارد.

به چه دلیل در ایران سلامت تغذیه ای دچار مشکل شده و بیشتر غذاهای فست فودی در سبد غذایی خانواده ها گنجانده شده است؟
لبنیات و سبزیجات پخته و خام از مهمترین مواد غذایی هستند که باید در سبد خوراکی خانواده ها گنجانده شوند. هنگامی که سبک زندگی به طرف مدرن شدن پیش می رود، بحث الگوی تغذیه ای افراد نیز تغییر می کند و پیروی از الگوهای تغذیه ای ناسالم و نامطلوب سبب می شود که افراد با بیماری های فراگیر روبرو شوند. امروزه علاقه افراد به ویژه کودکان به مصرف مواد فست فودی بسیار زیاد شده است که برای حل این معضل خانواده ها باید در تغذیه آنها کنترل لازم را داشته باشند و الگوهای مصرفی خود را اصلاح کنند. فست فودها به علت مواد نگهدارنده‌ بسیاری که در ترکیب های خود، به هیچ عنوان مناسب نیستند و آسیب این نوع تغذیه ناسالم به همه بدن می‌رسد. مصرف زیاد غذاهای پرکالری و پر چرب، خطر ابتلای افراد به چاقی را نیز افزایش می دهد که این خود باعث بروز بیماری های پرخطر خواهد شد. جایگزینی غذاهای سبک و سنتی به جای انواع فست فودها می تواند افراد را از هرگونه بیماری ایمن کند و بایستی رعایت این موارد در زمره هدف های اصلی جامعه قرار گیرد.

امنیت غذایی از جمله مواردی است که در دنیای کنونی به آن توجه بسیاری می شود، ‌در حالی که کشورهای در حال توسعه اصلی ترین محور سوء تغذیه هستند، به نظر شما کشورها چگونه می توانند با توجه به این مهم از فقر غذایی در جهان بکاهند؟ 
مسوولان در تمامی کشورها به امنیت غذایی افراد جامعه خویش نظر و توجه خاصی دارند. امنیت غذایی هنگامی به دست می آید که همه افراد بدون هیچ محدودیت به غذای سالم و کافی دسترسی داشته باشند که بیشتر در کشورهای فقیر و در حال توسعه این مقوله در نظر گرفته نمی شود و این مساله ناشی از جمعیت بسیار و رشد ناکافی اقتصادی آنها است. تخریب کردن محیط زیست به دست انسان ها، آلودگی آب ها و … همگی از جمله عواملی به شمار می رود که تولید جهانی مواد غذایی و کشاورزی را با تهدید روبرو می کند. می توان با این مهم با برنامه ریزی درست و صحیح مسوولان، توجه مردم، رعایت صحیح منابع آبی و خاکی، جلوگیری از هر گونه اسراف مواد غذایی و … مبارزه کرد.

آیا محصولات کشاورزی و مواد غذایی حاصل از این مواد در رشد اقتصادی جوامع نقش دارند؟ 
کشاورزی از ارکان مهم توسعه اقتصادی هر کشوری به شمار می رود. انسان برای زندگی به غذای سالم نیاز دارد و این امنیت غذایی و سلامت غذایی همگی به تولیدهای بخش کشاورزی بستگی دارد و هر گونه تخریب و اختلال در این بخش تهدیدی برای کشورها محسوب می شود. در سال های اخیر کشورهای توسعه یافته با برنامه ریزی در جهت تولید محصول ارگانیک و سالم به این نتیجه رسیده اند که استفاده از این محصولات سبب سلامت افراد جامعه خواهد شد، بنابراین تولید اقتصادی سالم در بخش کشاورزی سبب می شود تا بخش های دیگر جامعه نیز توسعه یابد.

آرش مجتهدی

نویسنده

آرش مجتهدی

بعدی

نوشته های مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *