مسعود سلیمانی با اشاره به شرایط اخیر کشور، از کاهش تمایل فعالان اقتصادی به صادرات و واردات خبر داد و تأکید کرد: قطع اینترنت بینالملل و بیثباتیهای اقتصادی، لطمه جدی به ساختار تجارت کشور وارد کرده است.
به گزارش پایگاه خبری صنعت غذا و کشاورزی(اگروفودنیوز)، مسعود سلیمانی دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تأمین و بستهبندی آجیل، خشکبار و ادویه ایران در گفتوگو با خبرنگار اگروفودنیوز، با ارزیابی وضعیت صادرات خشکبار در یک ماه اخیر اظهار کرد: تجارت مقولهای پیچیده است و از عوامل متعددی تأثیر میپذیرد. با ایجاد بازار متمرکز معاملات در تالار دوم ارزی انتظار میرفت صادرات و تجارت داخلی و خارجی اقلام کشاورزی رونق بیشتری بگیرد، اما بروز شرایط خاص در کشور مانع تحقق این هدف شد.
وی افزود: با اقدام دولت در همسانسازی نرخ ارز و کاهش تنشهای اخیر، دور از انتظار نیست که پس از ایجاد آرامش نسبی، تجارت داخلی و خارجی کشور تا حدودی افزایش یابد. با این حال، در میان برخی بازرگانان تأمینکننده و صادرکننده، باوجود مصوبات قانونی موجود، تمایل چندانی به فعالیت در حوزه واردات و صادرات مشاهده نمیشود و بسیاری ترجیح میدهند ریسک نکنند و سرمایه خود را در بانکها سپردهگذاری کنند.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تأمین و بستهبندی آجیل، خشکبار و ادویه ایران تصریح کرد: در شرایط فعلی، بخشی از بازرگانان تمرکز خود را بر دریافت مطالبات ارزی از دولت معطوف کردهاند. اگرچه ارائه آمار دقیقتر درباره لطمات وارده به صادرات خشکبار در حوزه وظایف اتحادیه صادرات خشکبار است، اما اعضای انجمن ما که عمدتاً تأمینکننده و تولیدکننده خشکبار و ادویه هستند، با چالشهای جدی مواجهاند.
سلیمانی با اشاره به ابلاغیههای اخیر دولت درباره روشهای ملوانی و کولبری گفت: این سیاستها با هدف جلوگیری از کمبود کالاهای کشاورزی در مقاطع حساس اتخاذ شد و بیشتر مورد استقبال شرکتهای کوچک قرار گرفت، هرچند شرکتهای بزرگ با سابقه طولانی، این روش واردات را در شأن خود نمیدانند، اما ناچارند در مقطع فعلی با سیاستهای دولت همراهی کنند.
وی ادامه داد: کالاهایی که در حال حاضر وارد کشور میشوند، عمدتاً مربوط به ثبت سفارشها و خریدهای گذشته است که بهتدریج به بنادر میرسند و پس از ترخیص در بازار توزیع میشوند. از آنجا که سهمیه سیستمی واردات خشکبار در پاییز تخصیص داده نشد، انجمن با پیگیریهای فراوان توانست وزارت جهاد کشاورزی را قانع کند که بستن ثبت سفارشها، آثار منفی جدی بر تنظیم بازار و قیمتها در ماههای پایانی سال، ماه رمضان و ایام منتهی به نوروز خواهد داشت.
به گفته سلیمانی، هرچند این اقدام با تأخیر انجام شد، اما تخصیص سهمیه زمستان در سوم بهمنماه، مانع از افزایش غیرمتعارف قیمت خشکبار شد تا این اقلام بهطور کامل از سبد خانوار حذف نشوند.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تأمین و بستهبندی آجیل، خشکبار و ادویه ایران در بخش دیگری از سخنان خود، به آثار قطع اینترنت بینالملل بر تجارت کشور اشاره کرد و گفت: فرصتهای از دسترفته بهراحتی جبران نمیشوند و استمرار وضعیت فعلی، ضربههای بزرگی به تجارت داخلی و خارجی وارد میکند. دنیای امروز اختلال در ارتباطات را نمیپذیرد، بهویژه در حوزه تجارت محصولات کشاورزی و غذایی که ارتباط مستقیمی با امنیت غذایی کشورها دارد.
وی با تأکید بر نقش پیامرسانهای بینالمللی در تجارت افزود: پیامرسانهای رایج، زبان مشترک ارتباطات تجاری در جهان هستند و هر اقدامی خارج از این قواعد، در عمل بهعنوان خروج از بازی تجارت بینالملل تلقی میشود. قطع اینترنت، بهگفته بسیاری از فعالان اقتصادی، سکتهای در صادرات و تا حدی در واردات ایجاد کرد.
سلیمانی خاطرنشان کرد: این اقدام برای بیش از دو میلیون و ۵۰۰ هزار کسبوکار فعال و بهویژه حدود یک میلیون خانواری که از طریق تجارت دیجیتال و شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام امرارمعاش میکردند، تبعات سنگینی داشت. هدایت فعالان بخش خصوصی به سکوهای داخلی نیز در مقاطع مشابه نتوانست پاسخگوی نیاز بازار باشد و این وضعیت برای تریدرهای ایرانی به یک کابوس تبدیل شد.
وی هشدار داد: تداوم محدودیتهای ارتباطی میتواند واردات کالاهای کشاورزی و خشکبار را نیز در معرض نابودی قرار دهد؛ موضوعی که در زمانی که دولت به همراهی تأمینکنندگان مواد غذایی نیاز دارد، میتواند مانع ایفای نقش حمایتی فعالان بخش خصوصی، مشابه شرایط بحرانی گذشته، شود.
سلیمانی با هشدار نسبت به تداوم محدودیتهای ارتباطی تأکید کرد: ادامه این وضعیت میتواند کشور را با «ابربحران» در حوزه تجارت مواجه کند. به گفته وی، رونق و توسعه اقتصاد و تجارت تنها در فضایی امن و همراه با آرامش محقق میشود و در شرایط فعلی حتی امکان اطلاعرسانی درباره کالاهای رسیده به مقصد، ارسال اسناد و مدارک و همچنین انتقال ارز به کشور بهسادگی وجود ندارد.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تأمین و بستهبندی آجیل، خشکبار و ادویه ایران افزود: نبود دسترسی مناسب به اینترنت، امکان بررسی و تحلیل آمار ماههای گذشته را نیز از فعالان اقتصادی سلب کرده است. هرچند بخشی از هماهنگیها، بارگیریها و ارسالها مربوط به ماههای قبل بوده، اما اثرات ادامهدار بودن این شرایط در ماههای آینده بیشتر نمایان خواهد شد و احتمال شکلگیری یک روند کاهشی در تجارت خارجی وجود دارد.
وی تصریح کرد: در مقطع کنونی، ارتباط فعالان اقتصادی با خریداران خارجی قطع شده، صادرات و مبادلات تجاری عملاً به حالت رکود درآمده و زیانهای سنگین روزانه به بازرگانان تحمیل میشود. آنچه بیش از همه نگرانکننده است، از دست رفتن مشتریان خارجی و واگذاری بازار بازرگان ایرانی به کشورهای رقیب است؛ موضوعی که آشکارا با اهداف قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران در تضاد قرار دارد.
سلیمانی با اشاره به تجربیات خود بهعنوان عضو دعوتشده به کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی ایران گفت: گاهی مشاهده میشود که مقامات مرتبط برای ارائه دیدگاهها و تدابیر دعوت میشوند و در میان آنها، برخی تلاشها برای تسهیل و افزایش تابآوری تجارت قابل مشاهده است، اما در مقابل، بعضی از مسئولان عملاً حرف مشخص و راهکار قابل ارائهای در برابر فعالان بزرگ و باسابقه بخش خصوصی کشاورزی و صنایع غذایی ندارند که همین مسئله نیز بهنوعی به خسران اقتصادی دامن میزند. نباید فراموش کرد که در دنیای کسبوکار، انتقال اطلاعات به دقیقه و ساعت وابسته است.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تأمین و بستهبندی آجیل، خشکبار و ادویه ایران در ادامه، با اشاره به راهکارهای برونرفت از چالشهای ایجادشده در صورت تداوم قطعی اینترنت بینالملل، اظهار کرد: امیدوارم این شرایط ادامهدار نباشد، چراکه عقبگرد و پسامدرنیته شایسته کشوری با پیشینه تمدنی و تجاری طولانی نیست. بسیاری از این مشکلات را میشد با حداقل تدبیر در زمان مناسب مدیریت کرد تا نارضایتی گسترده بخش خصوصی شکل نگیرد.
وی یکی از راهکارهای موقت را فراهمسازی اینترنت ماهوارهای در زمان قطعی اینترنت داخلی دانست و گفت: این اقدام میتواند تا حدودی پایداری تجارت را حفظ کند؛ همانگونه که اتاق بازرگانی ایران، هرچند با تأخیر، با حضور ناظر امنیتی این امکان را برای برخی فعالان اقتصادی فراهم و اطلاعرسانی کرد. اگرچه دسترسی به برخی سرویسها در کشور چالشبرانگیز است، اما با پیشبینی شرایط، نظارت قوی و کنترلشده، میتوان از اینترنت طبقهبندیشده برای سازمانها و نهادهای مرتبط با تجارت استفاده کرد تا از بروز خسارتهای سنگین جلوگیری شود.
سلیمانی با تأکید بر لزوم حفظ آرامش در شرایط بحرانی خاطرنشان کرد: هرچند آرامش در چنین شرایطی برای بازرگانان آسان نیست، اما لازمه ادامه فعالیت اقتصادی است. باید از تصمیمگیریهای احساسی هنگام ترید و در مقاطع خاص پرهیز کرد، به برنامهریزیهای پیشین پایبند ماند و اطلاعات بازار را از منابع آفلاین، مانند اخبار رادیویی، تحلیل و بررسی کرد.
وی افزود: سفر به کشورهای همسایه برای رصد مبادلات تجاری و برقراری ارتباط مستقیم با طرفهای خارجی، یکی دیگر از راهکارهایی است که بسیاری از بازرگانان در پیش گرفتهاند، هرچند باید مراقب بود این اقدام به انتقال دائمی کسبوکار بخش خصوصی به خارج از کشور منجر نشود. افزایش فعالیت در کشورهایی مانند عراق، افغانستان و ترکیه که ارتباط حضوری یا مرزی مستقیمتری دارند و وابستگی کمتری به پلتفرمهای پیچیده اینترنتی دارند، میتواند بخشی از مشکلات را کاهش دهد.
دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تأمین و بستهبندی آجیل، خشکبار و ادویه ایران همچنین بر ضرورت تقویت ارتباط با اتاقهای بازرگانی ایران و سایر کشورها تأکید کرد و گفت: نمونه موفق آن، بستهبندی کالا در عمان با همکاری اتاق بازرگانی ایران–عمان و صادرات به بازارهای جهانی است که از خردادماه امسال توسط برخی فعالان اقتصادی دنبال شده است.
به گفته وی، استفاده بیشتر از تلفنهای بینالمللی، نمابر و پست الکترونیکی ساده که به حجم کمتری از اینترنت نیاز دارند، میتواند برای پیگیری سفارشها مؤثر باشد. همچنین درخواست از دولت برای ایجاد اینترنت طبقهبندیشده ویژه تجار و شرکتهای صادراتی با دسترسی آزاد به سایتهای بینالمللی، از دیگر راهکارهای پیشنهادی برای عبور از شرایط فعلی است.
سلیمانی ابراز امیدواری کرد: با بازنگری اساسی در تفکرات و سیاستهای تجاری حوزه کشاورزی، مسیر توسعه پایدار و تقویت جایگاه ایران در تجارت منطقهای و جهانی هموار شود.
سرویس خبری: صنعت غذا
