کاهش قدرت خرید و افزایش مستمر قیمتها منجر به رکودی کمسابقه در بازار مواد غذایی شده است. بررسیها نشان میدهد تغییر الگوی مصرف خانوارها و حذف اقلام ضروری، تولیدکنندگان و توزیعکنندگان را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
به قلم مهربانو مهدوی فعال رسانهای
کاهش قدرت خرید خانوارها و افزایش مستمر قیمتها، بازار مواد غذایی را با رکودی کمسابقه در سمت تقاضا مواجه کرده است. فعالان بازار، تولیدکنندگان و عمدهفروشان میگویند افت فروش دیگر به یک یا دو قلم کالا محدود نیست و بسیاری از اقلام مصرفی از جمله برنج، گوشت، مرغ، لبنیات، حبوبات، روغن، میوه و سبزیجات با کاهش تقاضا روبهرو شدهاند.
بررسیهای میدانی نشان میدهد اگرچه در تأمین اغلب کالاهای مورد نیاز بازار کمبود محسوسی وجود ندارد، اما توان خرید خانوارها به شکل قابل توجهی کاهش یافته است. به گفته فعالان بازار، مصرفکنندگان بیش از گذشته خریدهای خود را مدیریت میکنند، حجم خرید را کاهش دادهاند و در بسیاری از موارد به سمت کالاهای ارزانتر یا حذف برخی اقلام از سبد مصرفی خود رفتهاند.
عمدهفروشان و فروشندگان معتقدند افزایش هزینههای تولید، رشد قیمت مواد اولیه، هزینههای حملونقل و تورم عمومی، قیمت تمامشده بسیاری از کالاهای مصرفی را افزایش داده و همین موضوع باعث افت تقاضا در بازار شده است. به گفته آنان، کالا در بازار موجود است، اما مشتری به اندازه گذشته وجود ندارد و گردش کالا نسبت به سالهای قبل بهمراتب کندتر شده است.
فعالان بازار تأکید میکنند تغییر رفتار مصرفکنندگان تقریباً در تمام گروههای کالایی قابل مشاهده است. تقاضا برای برنج ایرانی کاهش یافته، مصرف گوشت قرمز افت کرده، خرید لبنیات محدودتر شده و در بازار میوه و سبزیجات نیز بسیاری از خانوارها به خرید حداقلی یا انتخاب محصولات ارزانتر روی آوردهاند.
به اعتقاد فعالان اقتصادی، رکود فعلی بیش از آنکه ناشی از کمبود عرضه باشد، نتیجه کاهش قدرت خرید مردم و تغییر الگوی مصرف است؛ موضوعی که علاوه بر کاهش فروش، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان، توزیعکنندگان و خردهفروشان وارد کرده است.
کارشناسان معتقدند در صورت تداوم روند افزایش قیمتها و کاهش قدرت خرید، رکود در بازار مواد غذایی میتواند عمیقتر شود؛ روندی که علاوه بر کاهش مصرف خانوارها، بر تولید، اشتغال و فعالیت واحدهای توزیعی نیز تأثیر منفی خواهد گذاشت.
