سیدرضا نورانی، رئیس انجمن ارگانیک ایران، با تشریح وضعیت تولید و صادرات محصولات ارگانیک در سال ۱۴۰۴، از ظرفیت بالای کشور برای توسعه این بخش و لزوم تدوین سند ملی و تقویت زیرساختهای حمایتی خبر داد.
به گزارش پایگاه خبری صنعت غذا و کشاورزی(اگروفودنیوز)، سیدرضا نورانی، رئیس انجمن ارگانیک ایران در تشریح وضعیت تولید و صادرات محصولات ارگانیک کشور در سال گذشته و چشمانداز پیشرو به خبرنگار اگروفودنیوز گفت: کشاورزی ارگانیک امروز یکی از مهمترین رویکردهای توسعه پایدار در جهان به شمار میرود و طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی IFOAM و FiBL، سطح زیرکشت ارگانیک و ارزش بازار جهانی این محصولات روندی افزایشی و پایدار داشته است.
وی افزود: ایران با برخورداری از تنوع اقلیمی، منابع ژنتیکی غنی و مصرف نسبتاً پایینتر نهادههای شیمیایی در برخی مناطق، ظرفیت بالقوه بالایی برای توسعه کشاورزی ارگانیک دارد، اما سهم فعلی کشور از بازار جهانی و حتی بازار داخلی، همچنان با ظرفیتهای موجود فاصله دارد.
نورانی با اشاره به وضعیت تولید در سال ۱۴۰۴ گفت: تولید محصولات ارگانیک کشور در سال گذشته رشد تدریجی اما محدودی را تجربه کرد. بیشترین تمرکز تولید بر محصولاتی نظیر خرما بهویژه ارقام صادراتمحور، کیوی دارای گواهی اروپایی، انار، زیتون و روغن زیتون، چای، زعفران، پسته، گیاهان دارویی و سبزی و صیفی گلخانهای بوده است.
به گفته وی، برآوردها نشان میدهد سهم اراضی زیرکشت ارگانیک در ایران همچنان کمتر از نیم درصد کل اراضی کشاورزی کشور است. با این حال، بخش قابل توجهی از تولید کشاورزی ایران بهصورت «کمنهاده» یا نزدیک به استانداردهای ارگانیک انجام میشود که به دلیل نبود گواهی رسمی، در آمار ارگانیک ثبت نمیشود. این موضوع نشاندهنده ظرفیت بالقوه برای توسعه سریعتر این بخش است.
رئیس انجمن ارگانیک ایران با بیان اینکه سهم محصولات ارگانیک از کل تولید کشاورزی کشور کمتر از نیم درصد برآورد میشود، خاطرنشان کرد: این در حالی است که در اتحادیه اروپا میانگین سطح زیرکشت ارگانیک حدود ۹ تا ۱۰ درصد و در برخی کشورها حتی بیش از ۲۰ درصد است.
وی دلایل محدود بودن بازار داخلی ارگانیک را قدرت خرید پایینتر مصرفکنندگان، آگاهی ناکافی نسبت به تفاوت محصول ارگانیک واقعی با محصولات سالم یا محلی، و نبود نظام نظارتی یکپارچه و برند ملی قدرتمند عنوان کرد.
نورانی مهمترین چالشهای اجرای استانداردهای ارگانیک در ایران را در سه بخش فنی، اقتصادی و ساختاری دستهبندی کرد و گفت: کمبود نهادههای تأییدشده ارگانیک، محدودیت بذر و نهال گواهیشده، ضعف شبکه مشاوره تخصصی در مدیریت بیولوژیک آفات و کمبود آزمایشگاههای تخصصی از جمله چالشهای فنی هستند.
وی ادامه داد: هزینه بالای اخذ و تمدید گواهی بینالمللی، ریسک تولید در سالهای گذار، نبود حمایتهای بیمهای و تسهیلاتی ویژه و همچنین عدم تخصیص مشوقهای صادراتی خاص، از مهمترین چالشهای اقتصادی این بخش محسوب میشوند.
به گفته رئیس انجمن ارگانیک ایران، نبود سند ملی جامع توسعه ارگانیک با ضمانت اجرایی، تعدد دستگاههای متولی و نبود پایگاه داده ملی یکپارچه برای ردیابی زنجیره ارگانیک نیز از جمله چالشهای ساختاری این حوزه است.
نورانی با اشاره به ظرفیت بالای صادرات برخی محصولات ارگانیک ایرانی اظهار داشت: صادرات این محصولات با موانعی نظیر مشکلات ارزی و بانکی، پیچیدگی مقررات بازگشت ارز، هزینه بالای اخذ گواهیهای مورد تأیید اروپا، ضعف در برندینگ بینالمللی و مشکلات لجستیکی بهویژه در زنجیره سرد روبهرو است.
وی تأکید کرد: نبود برند ملی «ارگانیک ایران» و حضور محدود در نمایشگاههای تخصصی هدف، موجب شده ایران نتواند سهم شایستهای از بازار روبهرشد جهانی را به خود اختصاص دهد.
رئیس انجمن ارگانیک ایران در جمعبندی سخنان خود تصریح کرد: کشاورزی ارگانیک کشور در مرحله تثبیت و شکلگیری زیرساختها قرار دارد. اگرچه سهم فعلی آن از بازار کشاورزی محدود است، اما ظرفیت جهش در این حوزه وجود دارد.
نورانی تدوین و اجرای سند ملی توسعه کشاورزی ارگانیک، حمایت مالی و بیمهای از کشاورزان در دوره گذار، تقویت نظام گواهی داخلی همتراز با استانداردهای اروپایی، ایجاد برند ملی ارگانیک ایران، توسعه دیپلماسی کشاورزی و تقویت آموزشهای تخصصی در سطح مزرعه را از جمله اقدامات ضروری برای تحقق این هدف برشمرد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با برنامهریزی هدفمند و هماهنگی سیاستی، ایران بتواند ضمن تأمین سلامت مصرفکنندگان داخلی، سهم قابل توجهی از بازار جهانی محصولات ارگانیک را به خود اختصاص دهد.
سرویس خبری: صنعت غذا
