محمدرضا مرتضوی، رئیس کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی ایران، با تشریح ایرادات بودجه ارزی کالاهای اساسی، تأخیر در پرداخت مطالبات فعالان اقتصادی و نابسامانی در قیمتگذاری مواد اولیه، تأکید کرد که بیتوجهی دولت به تعهدات قبلی، امروز زنجیره تأمین صنایع غذایی را با بحران مواجه کرده و امنیت شغلی صدها هزار کارگر را تهدید میکند.
به گزارش پایگاه خبری صنعت غذا و کشاورزی (اگروفودنیوز)، مرتضوی با اشاره به ریشههای شکلگیری بحران فعلی در تأمین کالاهای اساسی اظهار کرد: از همان زمان درج رقم ۸ میلیارد دلار برای سهمیه ارزی کالاهای اساسی در بودجه سال جاری هشدار دادیم که این رقم پاسخگوی نیازهای کشور نیست؛ زیرا بخش خصوصی در آن مقطع حدود ۳ تا ۴ میلیارد دلار طلب معوق از سال قبل و تعهدات جاری داشت که نادیده گرفته شد.
رئیس کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی ایران افزود که با وجود هشدارهای مکرر، دستگاههای مسئول در مرحله بودجهریزی، وظیفه خود را بهدرستی انجام ندادند و عملاً بحران از همان نقطه شکل گرفت. بهگفته او، در جلسات متعدد به فعالان اقتصادی اطمینان داده شد که دولت نسبت به تأمین ارزاق عمومی بیتفاوت نخواهد بود، اما در عمل نتیجهای حاصل نشده است.
هشدار درباره حذف تدریجی کالاها از شمول ارز ترجیحی
مرتضوی با اشاره به پیشنهاد برخی مسئولان برای حذف برخی کالاها از شمول ارز ۲۸ هزار تومانی گفت: اگر در همان زمان تصمیمگیری شفاف انجام میشد، بخش خصوصی تکلیف خود را میدانست؛ اما امروز ابتدا بحران ایجاد شده و سپس در دل بحران زمینه برخی سوءاستفادهها فراهم میشود.
وی با انتقاد از شیوه فعلی تسویه تعهدات دولت اظهار داشت: فعالانی که ماهها پیش کالا وارد و در بازارگاه عرضه کردهاند، اکنون هنگام دریافت مطالبات با این پاسخ مواجه میشوند که ابتدا باید مطالبات کشتیهای در بندر پرداخت شود و مطالبات دیگر «بعداً» رسیدگی خواهد شد. بهگفته او، این شیوه خلاف منطق اقتصادی، خلاف قانون و خلاف موازین شرعی است و به اعتبار دولت لطمه میزند.
خدشه به اعتبار کشور در تعهدات خارجی
رئیس کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی ایران تصریح کرد: شرکتهای ایرانی در برابر فروشندگان خارجی تعهدات مشخص دارند و تأخیر در پرداختها، این تعهدات را معوق و اعتبار کشور را مخدوش میکند. وی یادآور شد که در جلسهای با حضور وزیر جهاد کشاورزی و وزیر صمت تأکید شد که دولت این رویه اشتباه را در پیش نخواهد گرفت، اما عملاً عکس آن اتفاق افتاده است.
توقف خطوط تولید و تهدید اشتغال کارگران
مرتضوی با بیان اینکه تأمین روغن مورد نیاز صنایع غذایی با تأخیر و محدودیت انجام میشود گفت: کارخانهها مجبورند هر روز مواد اولیه را از نقاط مختلف جهان تهیه کنند، اما در عمل با کمبود و اختلال مواجهاند. وی افزود در یکی از واحدهای تولیدی تحت مدیریت او، ظرفیت خط تولید در هفته گذشته به نصف کاهش یافته است.
او هشدار داد که در صورت ادامه این شرایط، بخش قابل توجهی از ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار کارگر صنایع غذایی با خطر بیکاری مواجه خواهند شد و این امر پیامدهای اجتماعی و اقتصادی سنگینی بهدنبال خواهد داشت.
رانت و اختلال در قیمتگذاری مواد اولیه
مرتضوی در ادامه با ذکر نمونهای از نابسامانی بازار پلیپروپیلن گفت: این ماده در بورس با قیمت پایه ۶۸ هزار تومان عرضه میشود اما با رقابتهای غیرمنطقی تا حدود ۲۰۰ هزار تومان افزایش پیدا میکند. وی تأکید کرد که این جهش غیرقابل توجیه در ماده اولیه بستهبندی، کل زنجیره تولید صنایع غذایی را تحت فشار قرار میدهد.
ضرورت اصلاح بودجهریزی ارزی و پایبندی به تعهدات
رئیس کانون انجمنهای صنفی صنایع غذایی ایران هدف از طرح این مسائل را ارائه راهکار دانست و گفت: دولت باید به تعهدات خود عمل کند و اجازه ندهد بیاعتمادی و گسست در زنجیره تأمین ایجاد شود. وی افزود هنگامی که اعلام میشود امکان تعویق در پرداخت ارز وجود دارد، برخی افراد به دنبال بهرهبرداری از این شرایط میروند که هم از نظر اقتصادی و هم شرعی قابل دفاع نیست.
هشدار نسبت به الگوی «بحرانسازی و توسل به منابع خاص»
مرتضوی با انتقاد از رویکرد «ایجاد بحران و سپس دریافت منابع ویژه» توضیح داد: ابتدا با تصمیمات غلط بحران ایجاد میشود و بعد برای حل آن به سراغ منابعی مانند صندوق توسعه ملی میرویم. وی تأکید کرد که باید قبل از وقوع بحران، با شفافیت، نظارت و سیاستگذاری صحیح، از چنین شرایطی جلوگیری کرد تا تولید پایدار بماند و اعتماد فعالان اقتصادی حفظ شود.
