مهندس مصطفی عبدالهی، مدیرعامل شرکت فرآوردههای گوشتی رباط کریم، در گفتگوی اختصاصی با «اگروفودنیوز» به تحلیل چالشهای پیش روی صنعت غذا در دوران پساجنگ پرداخت. وی با اشاره به افزایش بیسابقه قیمت نهادهها و رفتارهای متناقض در سیاستگذاری اقتصادی، هشدار داد که اگر استراتژی دولت از «فشار مالیاتی» به سمت «حمایت از تولید» تغییر نکند، با کوچک شدن بنگاهها و تهدید امنیت غذایی کشور مواجه خواهیم بود.
اگروفودنیوز– صنعت غذا، به دلیل پیوند ناگسستنی با امنیت ملی و معیشت مردم، همواره یکی از حساسترین بخشهای اقتصاد کشور بوده است. اما اکنون این صنعت، نه تنها با پیامدهای مستقیم جنگ سوم، بلکه با میراث سنگین سیاستهای اقتصادی پیش از جنگ نیز دستبهگریبان است.
انفجار قیمت نهادهها؛ حاشیه سود تولیدکنندگان در آتش تورم
مصطفی عبدالهی در گفتگو با اگروفودنیوز، با نگاهی به آمارهای اخیر، وضعیت بحرانی تأمین مواد اولیه را تشریح کرد. وی اظهار داشت: «ما شاهد جهشهای قیمتی بسیار شدیدی در بخش نهادههای تولید هستیم که عملاً حاشیه سود تولیدکنندگان را از بین برده است.»
عبدالهی با ارائه آمارهای تکاندهنده، اشاره کرد که افزایش قیمتها در ماههای اخیر به این شرح بوده است:
روغن نباتی: ۴۱۶٪، ملزومات بستهبندی: ۳۵۷٪،روغن مایع: ۳۲۰٪،تخممرغ و مرغ: حدود ۳۰۰٪،برنج و گوشت: بین ۱۶۰ تا ۲۱۰ درصد.
وی افزود: «این رشد قیمتی بسیار فراتر از توان رشد قیمت فروش محصولات نهایی است. در واقع، تولیدکننده در حال تحمل فشار تورمی است که مستقیماً از جیب او و حاشیه سودش پرداخت میشود.»
فرآوردههای گوشتی در زمره کالاهای «لوکس»؟
مدیرعامل شرکت فرآوردههای گوشتی رباط کریم با اشاره به تغییر الگوی مصرف در دوران رکود تورمی، هشدار داد که کالاهای پروتئینی با خطر حساسیت سیاستگذاران مواجه هستند. وی گفت: «در شرایطی که قدرت خرید خانوارها به شدت افت کرده، فرآوردههای گوشتی در برخی نگاهها به عنوان کالای غیرضروری یا حتی “لوکس” در نظر گرفته میشوند. این موضوع منجر به افت محسوس تقاضا، کاهش حجم فروش و در نهایت کاهش ظرفیت تولید شده است.»
سیاستگذاری متناقض؛ دوگانگی در حمایت از تولید و فشار مالیاتی
یکی از مهمترین چالشهایی که عبدالهی در این گفتگو بر آن تأکید کرد، نوعی «تضاد در تصمیمگیریهای اقتصادی» بود. وی اظهار داشت: «دولت از یک سو بر ضرورت حفظ اشتغال و امنیت غذایی تأکید میکند، اما از سوی دیگر با افزایش فشارهای مالیاتی، هزینههای تأمین مالی و محدودیتهای بازرگانی، مسیر تولید را دشوار میسازد.»
وی هشدار داد که این دوگانگی میتواند منجر به یک چرخه باطله شود: «افزایش بیکاری باعث کاهش تقاضا و کاهش تقاضا منجر به کاهش تولید میشود. اگر این چرخه متوقف نشود، با کوچک شدن بنگاهها و تعطیلی واحدهای متوسط و کوچک که ستونهای اصلی اشتغال هستند، مواجه خواهیم بود.»
رانت در زنجیره تأمین و مشکلات ساختاری توزیع
عبدالهی در بخش دیگری از گفتگو، به مشکلات ساختاری در زنجیره ارزش غذا پرداخت و از شکاف میان نرخ ارز رسمی و آزاد سخن گفت. وی گفت: «اختلاف نرخ ارز، زمینه کسب سودهای غیرمتعارف را برای برخی گروهها فراهم کرده که هزینه آن در نهایت توسط تولیدکننده و مصرفکننده پرداخت میشود.»
وی همچنین با انتقاد از مدل توزیع در ایران در مقایسه با کشورهای توسعهیافته، افزود: «در حالی که فروشگاههای زنجیرهای در دنیا با کاهش هزینهها به کاهش قیمت کمک میکنند، ما در ایران با مطالبه مارکآپهای ۴۰ تا ۵۰ درصدی و دورههای پرداخت بسیار طولانی (۴۵ تا ۷۵ روزه) روبرو هستیم. در شرایط تورم روزانه، این مدل توزیع عملاً فروش را برای بسیاری از تولیدکنندگان زیانده میکند.»
راهکار: گذار از «فشار مالیاتی» به «استراتژی بقا»
در پایان این گفتگو، مصطفی عبدالهی پیشنهادات خود را برای عبور از دوران پساجنگ ارائه کرد. وی تأکید کرد که اولویت اصلی دولت باید «زنده نگه داشتن بنگاهها» باشد.
وی سه محور اصلی را برای اصلاح مسیر پیشنهاد کرد:
۱. تغییر استراتژی: جایگزینی سیاست افزایش درآمدهای مالیاتی با سیاست حمایت هدفمند از تولید.
۲. امنیت غذایی: تخصیص ارز با اولویت مواد اولیه، کاهش تعرفه واردات نهادهها و تسهیل تأمین سرمایه در گردش.
۳. اصلاح زنجیره ارزش: کنترل رانتها در زنجیره تأمین و بازنگری در ساختار توزیع برای کاهش فشار بر تولیدکننده.
عبدالهی در سخن پایانی خاطرنشان کرد: «حفظ تولید امروز، در واقع سرمایهگذاری برای تضمین ثبات اقتصادی و اجتماعی در آینده است.»
