رامین امینی زارع
در سال ۱۹۲۵، جمعیت جهان حدود ۲ میلیارد نفر بود؛ یک قرن بعد، این رقم به حدود ۸.۲ میلیارد نفر رسیده است؛ یعنی جمعیت جهان بیش از چهار برابر شده است. در همین فاصله، تولید گندم نیز رشدی چشمگیر داشته و از حدود ۱۰۰ میلیون تن در دهه ۱۹۲۰ به حدود ۸۰۰ میلیون تن در سال‌های اخیر رسیده است. این ارقام، داستانی مهم درباره تلاش بشر برای تأمین غذای جمعیتی را روایت می‌کنند که در یک سده چهار برابر شده است.
گندم را می‌توان دانه طلایی نامید؛ محصولی که فقط یک کالای کشاورزی نیست، بلکه یکی از پایه‌های امنیت غذایی جهان است. نان، آرد و بسیاری از مواد غذایی روزمره به آن وابسته‌اند و هر اختلال در تولید یا تجارت گندم می‌تواند به سرعت خود را در قیمت مواد غذایی نشان دهد. جنگ، خشکسالی، تغییرات اقلیمی و محدودیت‌های صادراتی در سال‌های اخیر بارها اهمیت راهبردی این محصول را آشکار کرده‌اند.
اما در سوی دیگر، “اونس طلا” قرار دارد؛ واحدی که ارزش این فلز گران‌بها در بازار جهانی با آن سنجیده می‌شود. قیمت طلا در دهه ۱۹۲۰ در محدوده حدود ۲۰ دلار برای هر اونس بود، در حالی که میانگین قیمت طلا در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۴۳۱ دلار به ازای هر اونس بوده است. به این ترتیب، قیمت اسمی طلا در این مقایسه تاریخی بیش از ۱۷۰ برابر شده است.
این مقایسه البته به معنای کم‌ارزش بودن گندم نیست. طلا عمدتاً نقش ذخیره ارزش (Store of Value) و پناهگاه امن (Safe-haven Asset) را دارد، اما گندم مستقیماً با زندگی مردم و ثبات اجتماعی پیوند خورده است. به همین دلیل، تأمین مالی تولید آن اهمیت ویژه‌ای دارد. بانک‌های کشاورزی در بسیاری از کشورها با ارائه تسهیلات برای خرید بذر، کود، ماشین‌آلات، آبیاری و فناوری‌های نوین، به افزایش بهره‌وری و پایداری تولید کمک می‌کنند. این نوع تأمین مالی زنجیره‌ای (Value Chain Finance) می‌تواند از مزرعه تا بازار، امنیت عرضه گندم را تقویت کند.درایران نیز دوطرح ملی عاملیت خرید تضمینی گندم وبیمه فراگیر گندم از سوی بانک کشاورزی وصندوق بیمه کشاورزی،خوش درخشیده است.
از سوی دیگر، ذخایر رسمی طلا نیز همچنان اهمیت زیادی دارند. در پایان ۲۰۲۵، بانک‌های مرکزی و نهادهای رسمی جهان حدود ۳۸۶۰۰ تن طلا در اختیار داشتند و طلا همچنان یکی از دارایی‌های مهم ذخایر ارزی محسوب می‌شد.
در نهایت، داستان یک قرن «دانه طلایی گندم» و «اونس طلا» یک پیام روشن دارد: طلا ارزش ثروت را حفظ می‌کند، اما گندم امنیت زندگی را. جهان آینده به هر دو نیاز دارد؛ به ذخایر طلا برای مدیریت ریسک و به مزارع گندم، سرمایه و بانک‌های کشاورزی قوی که مورد حمایت مضاعف دولت هاست؛ برای تضمین امنیت غذایی.
