مسعود بختیاری رئیس سندیکای کنسرو ایران از نقش صنعت غذا در پایداری امنیت غذایی کشور، آثار جنگ بر زنجیره تأمین، حذف ارز ترجیحی، بحران نقدینگی و ضرورت بهبود محیط کسبوکار گفت.
به گزارش پایگاه خبری صنعت غذا و کشاورزی (اگروفودنیوز)، دکتر مسعود بختیاری، رئیس سندیکای کنسرو ایران، با اشاره به نقش بخش خصوصی در عبور کشور از شرایط جنگی اخیر گفت صنعت غذا همراه با صنعت پخش، اصناف و فروشگاههای زنجیرهای بار دیگر توانست نقش محوری خود را در حفظ پایداری امنیت غذایی کشور نشان دهد؛ نقشی که به گفته او، در کنار چالشهای پیشین مانند ناترازی انرژی، کمبود نقدینگی، افزایش هزینه مواد اولیه و آثار حذف ارز ترجیحی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
**اثبات نقش بخش خصوصی در بحران**
بختیاری در گفتوگو با خبرنگار ماهنامه صنعت غذا تأکید کرد که در بزنگاههایی مانند جنگ نزدیک به ۴۰ روزه اخیر، بار دیگر مشخص شد بخش خصوصی میتواند در حفظ جریان تأمین و توزیع کالاهای اساسی نقشی کلیدی ایفا کند. او با بیان اینکه صنعت غذا در کنار شبکه پخش و اصناف، اجازه نداد کمبودی در سطح عرضه به چشم بیاید، افزود: این عملکرد در شرایطی رقم خورد که بسیاری از واحدهای تولیدی با فشارهای جدی عملیاتی و مالی مواجه بودند.
به گفته رئیس سندیکای کنسرو ایران، ادامه فعالیت صنعت غذا در این دوره، نهتنها حاصل توان تولیدکنندگان، بلکه نتیجه همکاری زنجیرهای میان تولید، توزیع و فروش بود؛ همکاریای که به گفته او باید از سوی دولت و حاکمیت مورد صیانت قرار گیرد و در قالب بهبود محیط کسبوکار تقویت شود.
**اقتصاد نحیف صنعت غذا پیش از جنگ**
وی با اشاره به شرایط شکننده صنعت غذا پیش از آغاز جنگ اظهار کرد: این صنعت پیش از آن نیز به دلیل تداوم تحریمها، افزایش قیمت مواد اولیه، ناترازی انرژی و کاهش توان اقتصادی تولیدکنندگان، در وضعیت مطلوبی قرار نداشت. بختیاری افزود: این عوامل بهتدریج بنیه اقتصادی واحدهای تولیدی را تضعیف کرده و ظرفیت تولید را تحت فشار قرار داده بود.
رئیس سندیکای کنسرو ایران همچنین تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی را اقدامی شجاعانه دانست و گفت اصل این تصمیم، از منظر بخش خصوصی، تصمیمی درست و ضروری بود؛ زیرا میتوانست به کاهش رانت و فساد منجر شود و یارانه را بهصورت هدفمند به اقشار کمبرخوردار برساند. با این حال، او تأکید کرد اجرای این سیاست در زمان و شیوهای نامناسب انجام شد و همین موضوع فشار مضاعفی بر صنعت غذا وارد کرد.
**افزایش چندبرابری هزینهها و بحران سرمایه در گردش**
بختیاری با تشریح پیامدهای حذف ارز ترجیحی گفت این تصمیم به افزایش ناگهانی و شدید قیمت مواد اولیه انجامید؛ بهگونهای که در برخی موارد بهای این نهادهها تا چهار یا پنج برابر رشد کرد. او افزود: این جهش قیمتی، واحدهای تولیدی را در تأمین سرمایه در گردش با بحران جدی مواجه کرد، در حالی که سازوکار جایگزین و مؤثری برای تأمین نقدینگی پیشبینی نشده بود.
وی ادامه داد: نظام بانکی نیز در آن مقطع امکان همراهی لازم را نداشت و مسیرهای عملیاتی تأمین سرمایه در گردش بهدرستی طراحی نشده بود. به گفته بختیاری، این مسئله ظرفیت تولید را کاهش داد و بر کیفیت تولید نیز اثر گذاشت.
رئیس سندیکای کنسرو ایران همچنین به کاهش قدرت خرید مردم اشاره کرد و گفت همزمان با رشد قیمت مواد اولیه و محصولات، رکود در بازار نیز تعمیق شد؛ موضوعی که فشار مضاعفی را بر فعالان صنعت غذا تحمیل کرد. او افزود: تعلل بانک مرکزی در تخصیص و تأمین ارز مورد نیاز واردات برخی مواد اولیه نیز یکی دیگر از عواملی بود که بنیه صنعت غذا را تضعیف کرد.
**جنگ، اختلال واردات و فشار بر بستهبندی**
بختیاری درباره آثار جنگ بر زنجیره تأمین صنعت غذا توضیح داد که در روزهای نخست بحران، رفتار هیجانی بخشی از مردم باعث شد تقاضا بهصورت ناگهانی افزایش یابد. او گفت: صنعت غذا برای آنکه قفسه فروشگاهها خالی نماند، حتی به قیمت کاهش ذخایر استراتژیک خود تولید و توزیع را ادامه داد.
به گفته وی، در فاصله یکی دو ماه پس از آغاز جنگ، امکان جایگزینی این ذخایر نیز به حداقل رسید؛ زیرا هم قیمت مواد اولیه افزایش یافته بود و هم تزریق نقدینگی به بخش خصوصی انجام نمیشد. بختیاری همچنین به اختلال در مسیر واردات اشاره کرد و گفت بسته شدن مسیرهای تجاری و محدود شدن امکان واردات از گذرگاههای اصلی، دسترسی به مواد اولیه را دشوارتر کرد.
او در ادامه از آسیبهای واردشده به زنجیره بستهبندی نیز سخن گفت و افزود: خسارت واردشده به برخی واحدهای فولاد و پتروشیمی در جریان جنگ، تولید ورقها و مواد اولیه مورد نیاز بستهبندی را دچار مشکل کرد. این مسئله بهطور مستقیم بر صنایعی مانند کنسرو، بخشی از صنایع لبنی و صنایع روغن اثر گذاشت. همچنین واحدهایی که به پت، سلفون و پلاستیک شیرین وابسته بودند، با چالش جدی در تأمین ملزومات بستهبندی روبهرو شدند.
**درخواست برای بهبود محیط کسبوکار**
رئیس سندیکای کنسرو ایران با تأکید بر ضرورت اصلاح شرایط اقتصادی گفت: اگر کشور به سمت آرامش و بهبود مناسبات بینالمللی حرکت کند، هم فضای روانی مثبتی در اقتصاد ایجاد میشود و هم مسیر واردات مواد اولیه تسهیل خواهد شد. او افزود: گرهخوردن اقتصاد کشور به اقتصاد جهانی میتواند بخشی از مشکلات موجود را بهصورت طبیعی کاهش دهد.
بختیاری در عین حال تصریح کرد که در سطح داخلی نیز باید برای تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی چارهای فوری اندیشیده شود؛ راهکاری که به تورم دامن نزند و در عین حال رکود حاکم بر بازار را کاهش دهد. وی تأکید کرد: دولت باید در بهبود محیط کسبوکار صنعت غذا و کل صنعت کشور، تمامقد وارد عمل شود.
**توصیه به تولیدکنندگان صنعت غذا**
بختیاری در پایان خطاب به فعالان صنعت غذا گفت با وجود همه فشارها، تولیدکنندگان این صنعت توانستند در ماههای گذشته کار خود را «در حد معجزه» ادامه دهند و اکنون نیز باید با همان همت و غیرت، مسیر تولید را حفظ کنند. او افزود: اولویت اصلی باید حفظ نیروی کار و جلوگیری از افزایش بیکاری باشد تا صنعت غذا، بهعنوان یکی از بخشهای راهبردی اقتصاد کشور، همچنان به فعالیت پایدار خود ادامه دهد.
